Denoising (Gürültü Giderme (Denoising))
Gürültü giderme (Denoising), bir sinyalden, görüntüden veya veri kümesinden istenmeyen rassal bozulmaları (gürültüyü) kaldırmaya yönelik işlemler bütünüdür. Yapay zeka alanında gürültü giderme hem bağımsız bir görev hem de difüzyon modellerinin, ses işlemenin ve görüntü restorasyonunun temel yapı taşıdır.
Klasik gürültü giderme yöntemleri arasında ortalama filtresi, Gaussian filtresi ve median filtresi yer alır. Modern derin öğrenme tabanlı yaklaşımlar ise çok daha üstün sonuçlar verir. Konvolüsyonel sinir ağları (CNN) ve U-Net mimarileri, gürültülü girdiyi temiz çıktıya eşleştiren fonksiyonu öğrenir; DnCNN, FFDNet ve Noise2Void gibi mimariler bu kategoridedir.
Difüzyon modellerinde gürültü giderme merkezi bir rol üstlenir. Model, belirli bir gürültü seviyesindeki (x_t) örnekten gürültüyü tahmin etmeyi öğrenir. Bu "gürültü tahmini" (ε-prediction) işlemi, Denoising Score Matching teorisine dayanır. Çıkarım sırasında model saf gürültüden (x_T) başlayarak adım adım gürültüyü çıkarır ve temiz veri x₀'a ulaşır.
Ses işlemede gürültü giderme, konuşma netleştirme (speech enhancement) ve ses kayıt temizleme için kullanılır. Nvidia RTX Noise Cancellation, DeepFilterNet ve RNNoise bu alandaki öne çıkan araçlardır.