JSON (JSON (JavaScript Object Notation))
JSON (JavaScript Object Notation), insan tarafından okunabilir ve makineler arası veri değişimine uygun hafif bir metin tabanlı veri biçimidir. 2001 yılında Douglas Crockford tarafından tanımlanmış; günümüzde REST API'leri, yapılandırma dosyaları ve yapay zeka sistemleri arasında de facto veri alışveriş standardı haline gelmiştir.
JSON dört temel değer tipi destekler: string, number, boolean (true/false), null. Bunların yanı sıra object ({key: value} çiftlerinden oluşur) ve array ([değerler listesi]) olmak üzere iki koleksiyonu vardır. Sözdizimi minimal ve doğrudan olduğundan tüm modern programlama dillerinde yerel destek mevcuttur.
Yapay zeka ve LLM sistemlerinde JSON kritik öneme sahiptir: OpenAI, Anthropic ve diğer API sağlayıcıları sohbet turlarını, araç tanımlarını ve model yanıtlarını JSON formatında iletir. Function calling ve tool use mekanizmaları, modelin doğrudan JSON çıktısı üretmesini gerektirir. Yapılandırılmış çıktılar (Structured Outputs) özelliği, modelin JSON Schema'ya tam uyumlu çıktı vermesini zorunlu kılar. Pydantic ve Zod gibi kütüphaneler JSON'ı Python/TypeScript veri modellerine dönüştürmek için yaygın olarak kullanılır.