Chiplet (Çiplet Mimarisi)
Chiplet, geleneksel tek-parça silikon üretim anlayışını köklü biçimde değiştiren modern bir yarı iletken tasarım paradigmasıdır. Klasik yaklaşımda tüm işlemci fonksiyonları tek ve büyük bir silikon kalıbı (monolitik die) üzerinde birleştirilirdi; ancak kalıp büyüdükçe üretim verimi düşer, maliyetler katlanır ve termal yönetim zorlaşır.
Chiplet mimarisinde büyük kalıp yerine birden fazla küçük, uzmanlaşmış die ayrı ayrı üretilir. CPU çekirdeği, bellek denetleyicisi, G/Ç arabirimi ve yapay zeka hesaplama birimi gibi farklı işlevler ayrı chiplet modülleri olarak tasarlanır. Bu bileşenler gelişmiş paketleme teknolojileri (2.5D, 3D entegrasyon) aracılığıyla tek bir paket içinde bir araya getirilir.
AMD 2017 yılında piyasaya sürdüğü EPYC sunucu işlemcileriyle bu paradigmayı ana akım haline getirdi. Şirket; CPU çekirdek komplekslerini (CCD) yüksek hacimli bir 7 nm sürecinde, I/O denetleyicisini ise daha olgun bir 14 nm sürecinde üreterek verim ve maliyet optimizasyonu sağladı.
Yapay zeka hızlandırma alanında chipletler artık olmazsa olmaz bir konumdadır. AMD Instinct MI300X, sekiz hesaplama chipletiyle birleştirilen HBM3 bellek yığınlarından oluşan 192 GB kapasitesiyle büyük dil modellerinin eğitimi ve çıkarımı için kritik bir platform sağlar. Intel Ponte Vecchio ve NVIDIA'nın gelecek nesil tasarımları da benzer yaklaşımları benimser.
Çipletler arasındaki iletişim için UCIe (Universal Chiplet Interconnect Express) gibi açık endüstri standartları geliştirilmektedir. Bu standartlar farklı üreticilerden gelen chipletlerin birlikte çalışabilmesini ve bir LEGO sistemi gibi özelleştirilebilir AI işlemcileri oluşturulmasını hedefler. Chiplet ekonomisi, özellikle veri merkezi AI iş yüklerinde donanım seçeneklerini köklü biçimde genişletti.