Model Monitoring (Model İzleme)
Model izleme (model monitoring), üretim ortamına alınan makine öğrenimi modellerinin performansını, davranışını ve veri kalitesini sürekli olarak takip etme ve değerlendirme sürecidir. Bir modelin eğitim aşamasındaki yüksek performansı, gerçek dünya koşullarında zamanla bozulabilir; bu bozulmayı erken tespit edip müdahale etmek için model izleme zorunludur.
Temel izleme türleri şunlardır: Veri drifti (data drift) — giriş verilerinin dağılımının eğitim verisinden uzaklaşması; kavram drifti (concept drift) — hedef değişkenin özelliklerle ilişkisinin zamanla değişmesi; tahmin drifti (prediction drift) — model çıktılarının dağılımındaki kayma; veri kalitesi — eksik değerler, format bozuklukları veya beklenmeyen aykırı değerler.
Model izlemenin kapsamı birkaç düzeyde ele alınır: Sistem düzeyinde gecikme süresi (latency), verim (throughput) ve hata oranı gibi altyapı metrikleri; model düzeyinde accuracy, F1 skoru, AUC gibi tahmin kalitesi metrikleri; iş düzeyinde ise dönüşüm oranı, gelir etkisi ve müşteri memnuniyeti gibi iş metrikleri izlenir.
Yaygın model izleme platformları arasında Evidently AI, WhyLabs, Arize AI ve MLflow yer almaktadır. AWS SageMaker Model Monitor, Google Vertex AI ve Azure Machine Learning bu işlevi yönetilen servis olarak sunarken, açık kaynak araçlar daha fazla özelleştirme imkânı sağlar.
Model izleme, MLOps yaşam döngüsünün kritik halkasıdır: Drift tespiti, uyarı üretimi, yeniden eğitim (retraining) ve yeniden dağıtım (redeployment) döngüsünü otomatikleştirir. Finans, sağlık, e-ticaret ve öneri sistemleri gibi dinamik veri ortamlarına sahip alanlarda model izleme; yasal uyum, güven ve iş sürekliliği açısından vazgeçilmezdir.