tag DeepMind
Bu sayfada DeepMind etiketi ile işaretlenmiş 3 yapay zeka kavramını bulabilirsiniz.
Gemini, Google DeepMind tarafindan gelistirilen multimodal yapay zeka modelidir. 2023 yilinda duyurulan Gemini, metin, goruntu, ses, video ve kod gibi farkli modaliteleri yerel olarak anlayip isleyebilen guclu bir dil modeli ailesidir. OpenAI'nin GPT modelleri ve Anthropic'in Claude'u ile rekabet eden Gemini, Google'ın yapay zeka stratejisinin merkezine yerlestirilmistir. Gemini modellerinin bircok boyutu vardir. Gemini Ultra, en buyuk ve en guclu model olup AGI yolundaki en gelismis surumudur. Gemini Pro, genis caplı uygulamalar icin dengeli guç ve verimlilik sunar. Gemini Nano ise mobil cihazlarda yerel olarak calistirilebilen, kaynak verimli surumudur. Bu hiyerarsik yapi, uygulamalarin gereksinimlerine gore dogru model buyuklugunu secmelerine olanak tanır. Gemini 1.5 Pro, genisletilmis baglam penceresi (1 milyon token'a kadar) ile one cikti. Bu ozellik, cok uzun belgeleri, saatlik video veya tum kod tabanlarini tek bir istem cercevesine sigdirmay mumkun kilar. 2024'te tanitilan Gemini 2.0 Flash ise daha hizli ve verimli bir yapida sunulmustur. Gemini, Google'in urun ekosistemiyle derin entegrasyona sahiptir. Google Search'te cevap uretimi (AI Overviews), Gmail'de yazma onerileri, Google Docs'ta icerik olusturma ve Android asistanı (Bard'dan Gemini adina gecis) bu entegrasyonlarin oncu ornekleridir. API erisimi Google AI Studio ve Vertex AI uzerinden saglanmaktadir.
Gemini (Google Gemini Yapay Zeka)
Gemini, Google DeepMind tarafindan gelistirilen multimodal yapay zeka modelidir. 2023 yilinda duyurulan Gemini, metin, goruntu, ses, video ve kod gibi farkli modaliteleri yerel olarak anlayip isleyebilen guclu bir dil modeli ailesidir. OpenAI'nin GPT modelleri ve Anthropic'in Claude'u ile rekabet eden Gemini, Google'ın yapay zeka stratejisinin merkezine yerlestirilmistir. Gemini modellerinin bircok boyutu vardir. Gemini Ultra, en buyuk ve en guclu model olup AGI yolundaki en gelismis surumudur. Gemini Pro, genis caplı uygulamalar icin dengeli guç ve verimlilik sunar. Gemini Nano ise mobil cihazlarda yerel olarak calistirilebilen, kaynak verimli surumudur. Bu hiyerarsik yapi, uygulamalarin gereksinimlerine gore dogru model buyuklugunu secmelerine olanak tanır. Gemini 1.5 Pro, genisletilmis baglam penceresi (1 milyon token'a kadar) ile one cikti. Bu ozellik, cok uzun belgeleri, saatlik video veya tum kod tabanlarini tek bir istem cercevesine sigdirmay mumkun kilar. 2024'te tanitilan Gemini 2.0 Flash ise daha hizli ve verimli bir yapida sunulmustur. Gemini, Google'in urun ekosistemiyle derin entegrasyona sahiptir. Google Search'te cevap uretimi (AI Overviews), Gmail'de yazma onerileri, Google Docs'ta icerik olusturma ve Android asistanı (Bard'dan Gemini adina gecis) bu entegrasyonlarin oncu ornekleridir. API erisimi Google AI Studio ve Vertex AI uzerinden saglanmaktadir.
Gemma (Google Açık Ağırlıklı Model Ailesi)
Gemma, Google DeepMind tarafından 2024 yılında duyurulan ve Apache 2.0 lisansı altında yayımlanan açık ağırlıklı büyük dil modelleri (LLM) ailesidir. Gemma modelleri, Google'ın kapalı kaynaklı Gemini modeliyle aynı araştırma altyapısı ve eğitim teknikleri kullanılarak geliştirilmiş; ancak model ağırlıkları toplulukla paylaşılmıştır. 2026 yılında yayımlanan Gemma 4 serisi (2 Nisan 2026), 1B, 4B, 12B ve 27B yoğun (dense) ile 26B Mixture-of-Experts (MoE) varyantlarını içermektedir. Tüm Gemma 4 modelleri 128.000 token bağlam penceresini (context window) destekler. En büyük varyant olan 31B Dense modeli, Arena AI sıralamalarında üçüncü sıraya yükselmiş; matematik, kodlama ve akıl yürütme görevlerinde Meta'nın Llama 4 Maverick modelini geride bırakmıştır. Gemma 4, tüm varyantlarında yerel olarak çok modlu (natively multimodal) bir mimari kullanır: metin, görüntü ve videoyu tek bir model içinde işleyebilir; küçük modeller ise ses girdisini de desteklemektedir. Bu yapı, Gemma'nın önceki sürümlerine kıyasla büyük bir sıçramayı temsil eder; 1B ve 4B gibi hafif modeller bile görüntü anlama kapasitesiyle donanmıştır. Google, Gemma ekosistemini genişletmek amacıyla özel amaçlı türevler de yayımlamıştır: CodeGemma kod üretmeye, ShieldGemma içerik güvenliğine, PaliGemma görsel-dil görevlerine odaklanmaktadır. Bu türevler, araştırmacıların belirli uygulama alanlarında düşük hesaplama maliyetiyle güçlü sonuçlar elde etmesine imkân tanır. Model ailesi ince ayar (fine-tuning) ve özelleştirme süreçlerinde yaygın tercih edilen modellerden biridir. Hugging Face, Google Cloud Vertex AI, Kaggle ve Google AI Studio üzerinden erişilebilmekte; Google'ın AI Edge çerçevesiyle mobil ve gömülü cihazlarda da barındırılabilmektedir. Gemma 4'ün 1B modeli, modern akıllı telefonlarda bile gerçek zamanlı çıkarım yapabilecek kapasitededir. Türkiye'deki geliştiriciler ve KOBİ'ler için Gemma; açık ağırlıklı yapısı, ticari kullanıma uygun lisansı ve yerel barındırma olanağı ile öne çıkmaktadır. Veri gizliliği hassasiyeti yüksek sektörlerde (sağlık, hukuk, finans) tamamen çevrimiçi API'lere bağlı kalmadan yapay zeka tabanlı uygulamalar geliştirmek için uygun bir başlangıç noktası sunar. Gemma'nın LoRA ve QLoRA destekli ince ayar süreçleri, Hugging Face PEFT kütüphanesi aracılığıyla 8 GB VRAM'li tüketici sınıfı GPU'larda bile alan-spesifik modeller üretmek için kullanılabilir. Bu esneklik, araştırma ekiplerine büyük bulut bütçelerine gerek kalmadan Gemma'yı hukuk, tıp veya finans gibi özelleştirilmiş alanlara uyarlamak için pratik bir yol açar.
Reinforcement Learning (Pekiştirmeli Öğrenme)
Pekiştirmeli öğrenme (Reinforcement Learning, RL), bir ajanın (agent) bir ortam (environment) içinde eylemler gerçekleştirip aldığı ödül ve ceza sinyallerinden ders çıkararak, uzun vadeli toplam ödülü maksimize eden stratejiyi deneme-yanılma yoluyla kendi kendine öğrendiği makine öğrenimi paradigmasıdır. Denetimli öğrenmeden temel farkı, sisteme "doğru cevabın" hiç gösterilmemesidir: ajan hangi hamlenin iyi olduğunu ancak sonuçlarını yaşayarak keşfeder — tıpkı bir çocuğun bisiklete binmeyi düşe kalka öğrenmesi gibi. RL problemi matematiksel olarak **Markov Karar Süreci (MDP)** ile modellenir: durumlar (state), eylemler (action), geçiş olasılıkları ve ödül fonksiyonu. Ajanın amacı, her duruma en iyi eylemi eşleyen bir **politika (policy)** bulmaktır. Bunu yaparken **keşif-sömürü ikilemi** (exploration-exploitation) ile boğuşur: bilinen iyi hamleyi mi tekrarlamalı, yoksa daha iyisini bulmak için risk mi almalı? Alanın kilometre taşları etkileyicidir. 2013'te DeepMind'ın DQN algoritması Atari oyunlarını ham piksellerden öğrendi; 2016'da AlphaGo, Go dünya şampiyonu Lee Sedol'ü 4-1 yendi; 2017'de AlphaZero yalnızca kendi kendine oynayarak (self-play) satranç, Go ve şogide insan üstü seviyeye 24 saatten kısa sürede ulaştı. 2022'den itibaren RL, büyük dil modellerinin merkezine yerleşti: ChatGPT'yi mümkün kılan **RLHF** (insan geri bildiriminden pekiştirmeli öğrenme), 2024-2026 döneminde ise akıl yürüten modelleri doğuran **RLVR** (doğrulanabilir ödüllerle RL) — OpenAI o1/o3, DeepSeek-R1 ve Claude'un genişletilmiş düşünme yetenekleri bu yaklaşımın ürünüdür. DeepSeek-R1'in GRPO algoritmasıyla, insan etiketli veri olmadan yalnızca matematik ve kod doğruluğunu ödüllendirerek akıl yürütme öğrenmesi, 2025'in en çok konuşulan RL başarılarından biriydi. Bugün RL; robotik (Boston Dynamics, Figure, Tesla Optimus), otonom sürüş (Waymo simülasyon eğitimi), veri merkezi soğutma optimizasyonu (Google'da %40'a varan enerji tasarrufu), çip tasarımı (AlphaChip), matematik olimpiyatları (AlphaProof, IMO 2024'te gümüş madalya seviyesi) ve ajanik yapay zeka sistemlerinin eğitiminde kullanılıyor. Q-learning, SARSA gibi klasik yöntemlerden PPO, SAC, GRPO gibi derin RL algoritmalarına uzanan zengin bir araç kutusuna sahiptir. Yöntemler iki ana eksende sınıflanır. **Değer tabanlı** yaklaşımlar (Q-learning, DQN) her durum-eylem çiftinin uzun vadeli getirisini tahmin eder; **politika tabanlı** yaklaşımlar (REINFORCE, PPO) ise doğrudan eylem seçme stratejisini optimize eder. Actor-critic mimarileri ikisini birleştirir. Ayrıca ortamın bir iç modelini öğrenip planlama yapan **model tabanlı RL** (MuZero, DreamerV3), örnek verimliliğini onlarca kat artırabildiği için robotik gibi gerçek dünya uygulamalarında öne çıkar. Pratikte Gymnasium ve Isaac Lab gibi simülasyon ortamları, Stable-Baselines3 ve Hugging Face TRL gibi kütüphaneler alanın standart araçlarıdır. Alanın teorik temelini Richard Sutton ve Andrew Barto attı; ikili bu katkılarıyla 2024 Turing Ödülü'ne layık görüldü. Sutton'ın ünlü "Bitter Lesson" makalesindeki tez — el yapımı bilgi yerine hesaplama gücüyle ölçeklenen öğrenme ve aramanın her zaman kazandığı — RL'nin bugünkü yükselişinde birebir doğrulanmış durumda. Örnek verimsizliği, seyrek ödüller ve ödül hackleme (reward hacking) hâlâ açık araştırma problemleridir; ancak 2026 itibarıyla RL, sınır modellerin eğitim bütçesinde ön-eğitimle yarışan bir paya ulaşmış durumdadır. Ajanik yapay zekanın — çok adımlı araç kullanan, kod yazan, bilgisayar kullanan sistemlerin — uçtan uca RL ile eğitilmesi, alanın bir sonraki büyük sınavı olarak görülüyor.