tag KLDivergence
Bu sayfada KLDivergence etiketi ile işaretlenmiş 1 yapay zeka kavramını bulabilirsiniz.
KL Iraksaması (Kullback-Leibler Divergence — KL Sapması), iki olasılık dağılımı arasındaki farkı ölçen bir bilgi-teorik metriktir. P olasılık dağılımını Q ile yaklaşık olarak ifade etmenin "maliyetini" — bilgi kaybını — ölçer. Formülü: KL(P‖Q) = Σ P(x) log(P(x)/Q(x)). Değerin sıfır olması iki dağılımın özdeş olduğu anlamına gelir; sıfırdan büyük değerler ise iki dağılımın ne kadar farklılaştığını gösterir. Solomon Kullback ve Richard Leibler metriği 1951'de "On Information and Sufficiency" başlıklı çalışmalarında bilgi teorisi çerçevesinde türettiler. Shannon entropisinin bir uzantısıdır: H(P,Q) = H(P) + KL(P‖Q); yani çapraz entropi, özsel entropinin ve KL ıraksama teriminin toplamıdır. KL iraksaması simetrik değildir: KL(P‖Q) ≠ KL(Q‖P). Bu asimetri farklı kullanım senaryolarını doğurur. "Forward KL" (P‖Q) modelin gerçek dağılımı P'yi küçümsememesini zorlar; kütle kaplayan (mean-seeking) bir yaklaşım üretir ve tüm modları kapsayan geniş bir tahmin tercih edilir. "Reverse KL" (Q‖P) ise belirli modlara konsantre olma eğilimindedir ve mod-arayan (mode-seeking) davranış sergiler; değişkence Bayes ve ELBO optimizasyonu bu yönü kullanır. Makine öğrenmesinde KL iraksamasının kritik kullanım alanları şunlardır: Bilgi damıtmada öğretmen ve öğrenci modelin olasılık dağılımları arasındaki KL kaybı, ham etiket bilgisinden çok daha zengin bir eğitim sinyali sunar. Değişkence otokodlayıcılarda (VAE) posterior dağılım q(z|x) ile prior p(z) arasındaki KL terimi, ELBO'nun düzenlileştirici bileşeni olarak gizli uzayı düzenli tutar. RLHF ve PPO'da politika modelinin referans modelden çok uzaklaşmamasını sağlayan KL ceza terimi β çarpanıyla ödül korsanlığını önler. Dağılım kayması tespitinde ise üretim verisinin eğitim dağılımından sapmasını izlemek için başvurulan temel metrik haline gelmiştir. KL her zaman negatif olmayan bir değer üretir — Gibbs eşitsizliği bunu garantiler. Simetri gerektiğinde Jensen-Shannon (JS) iraksaması tercih edilir: JSD(P,Q) = ½ KL(P‖M) + ½ KL(Q‖M), M = (P+Q)/2. JS her zaman sonlu bir değer verir ve [0,1] aralığıyla kısıtlıdır. Pratikte PyTorch'ta torch.nn.KLDivLoss, JAX'ta optax.kl_divergence ve NumPy/SciPy'da scipy.special.rel_entr fonksiyonları ile hesaplanır.