tag nöral vocoder

Bu sayfada nöral vocoder etiketi ile işaretlenmiş 1 yapay zeka kavramını bulabilirsiniz.

Vocoder (Voice Coder — ses kodlayıcı), insan sesini analiz ederek parametrik bir temsile dönüştüren ve bu parametrelerden sesi yeniden sentezleyen sinyal işleme sistemidir. Bell Laboratuvarları'nda mühendis Homer Dudley tarafından 1939 yılında patent alınan kanal vokoderi, sesi birden fazla frekans bandına böler; her bant için enerji düzeyini kodlayarak dar bant iletişim kanallarında veri miktarını azaltır. 1943'te ABD ve İngiltere arasındaki en üst düzey şifreli ses iletişiminde kullanılan SIGSALY sistemi, vocoder teknolojisinin ilk operasyonel büyük ölçekli uygulamasıdır. Teorik temel olan kaynak-filtre modeli, konuşma üretimini iki bileşene ayırır: ses tellerinin belirli bir frekansta titreşimiyle oluşan glottal nabız (kaynak) ve vokal traktının bu kaynağı rezonanslarıyla biçimlendirdiği spektral zarf (filtre). Doğrusal Öngörücü Kodlama (LPC), bu ayrışımı matematiksel olarak gerçekleştirir; analiz aşamasında konuşma sinyalinden temel frekans ve spektral zarf parametreleri çıkarılır, sentez aşamasında bu parametrelerden ses yeniden oluşturulur. LPC tabanlı vocoderlar 1980-90'larda GSM gibi mobil ses sıkıştırma standartlarında yaygın biçimde kullanılmıştır. 1960-70'lerde Moog sentezleyicilerinin yaygınlaşmasıyla vocoder müzik endüstrisinde bir efekt aracına dönüşmüş; Kraftwerk ve Daft Punk gibi gruplar vocoderi ikonik bir ses rengi olarak kullanmıştır. 2016'da DeepMind'ın WaveNet modelini yayımlamasıyla nöral vocoderlar dönemi başlamıştır. WaveNet, dilated causal convolution mimarisiyle her ses örneğini önceki tüm örneklere bakarak üretir; bu otoregresif yapı yüksek doğallık sunarken gerçek zamanlı kullanımı güçleştirir. WaveGlow normalizing flow yöntemlerini kullanarak paralel örnekleme yapar ve gerçek zamanlı çıkarımı mümkün kılar. HiFi-GAN ise çoklu-periyot ayrıştırıcı ve çoklu-ölçek ayrıştırıcı mimarisiyle ses kalitesi ile hızı dengeleyen GAN tabanlı vocoder olarak üretim sistemlerinde standart haline gelmiştir. Modern metin-konuşma (TTS) sistemlerinde vocoder, akustik modelin (Tacotron 2, FastSpeech 2) ürettiği mel-spektrogramı gerçek ses dalga formuna çeviren kritik bileşendir. Ses klonlama, ses dönüştürme ve konuşma geliştirme gibi alanlarda da nöral vocoder mimarileri belirleyici rol üstlenmektedir.

code_blocks

Vocoder (Vocodör)

Vocoder (Voice Coder — ses kodlayıcı), insan sesini analiz ederek parametrik bir temsile dönüştüren ve bu parametrelerden sesi yeniden sentezleyen sinyal işleme sistemidir. Bell Laboratuvarları'nda mühendis Homer Dudley tarafından 1939 yılında patent alınan kanal vokoderi, sesi birden fazla frekans bandına böler; her bant için enerji düzeyini kodlayarak dar bant iletişim kanallarında veri miktarını azaltır. 1943'te ABD ve İngiltere arasındaki en üst düzey şifreli ses iletişiminde kullanılan SIGSALY sistemi, vocoder teknolojisinin ilk operasyonel büyük ölçekli uygulamasıdır. Teorik temel olan kaynak-filtre modeli, konuşma üretimini iki bileşene ayırır: ses tellerinin belirli bir frekansta titreşimiyle oluşan glottal nabız (kaynak) ve vokal traktının bu kaynağı rezonanslarıyla biçimlendirdiği spektral zarf (filtre). Doğrusal Öngörücü Kodlama (LPC), bu ayrışımı matematiksel olarak gerçekleştirir; analiz aşamasında konuşma sinyalinden temel frekans ve spektral zarf parametreleri çıkarılır, sentez aşamasında bu parametrelerden ses yeniden oluşturulur. LPC tabanlı vocoderlar 1980-90'larda GSM gibi mobil ses sıkıştırma standartlarında yaygın biçimde kullanılmıştır. 1960-70'lerde Moog sentezleyicilerinin yaygınlaşmasıyla vocoder müzik endüstrisinde bir efekt aracına dönüşmüş; Kraftwerk ve Daft Punk gibi gruplar vocoderi ikonik bir ses rengi olarak kullanmıştır. 2016'da DeepMind'ın WaveNet modelini yayımlamasıyla nöral vocoderlar dönemi başlamıştır. WaveNet, dilated causal convolution mimarisiyle her ses örneğini önceki tüm örneklere bakarak üretir; bu otoregresif yapı yüksek doğallık sunarken gerçek zamanlı kullanımı güçleştirir. WaveGlow normalizing flow yöntemlerini kullanarak paralel örnekleme yapar ve gerçek zamanlı çıkarımı mümkün kılar. HiFi-GAN ise çoklu-periyot ayrıştırıcı ve çoklu-ölçek ayrıştırıcı mimarisiyle ses kalitesi ile hızı dengeleyen GAN tabanlı vocoder olarak üretim sistemlerinde standart haline gelmiştir. Modern metin-konuşma (TTS) sistemlerinde vocoder, akustik modelin (Tacotron 2, FastSpeech 2) ürettiği mel-spektrogramı gerçek ses dalga formuna çeviren kritik bileşendir. Ses klonlama, ses dönüştürme ve konuşma geliştirme gibi alanlarda da nöral vocoder mimarileri belirleyici rol üstlenmektedir.

arrow_forward