ABD'de Yapay Zeka Veri Merkezlerine Elektrik Şebekesinde Öncelikli Yol
ABD Federal Enerji Düzenleme Komisyonu (FERC), yapay zeka veri merkezlerinin elektrik şebekesine bağlanmasını hızlandırmak için altı büyük şebeke operatörüne öncelikli bağlantı talimatı verdi. Ancak karar, artan elektrik talebi karşısında üretim kapasitesi eksikliğini çözmedi.
FERC'den Veri Merkezlerine Hızlı Şebeke Bağlantısı
ABD Federal Enerji Düzenleme Komisyonu (FERC), 20 Mart 2025'te aldığı kararla yapay zeka (YZ) veri merkezlerine elektrik şebekesinde öncelikli şerit açtı. Oybirliğiyle alınan karar, altı büyük şebeke operatörüne veri merkezlerinin "iletim sistemine zamanında ve düzenli bir şekilde bağlanabilmesini" sağlama yükümlülüğü getiriyor. Veri merkezleri, bağlantı maliyetlerini üstlenecek.
Şebeke Operatörlerine Yeni Yükümlülükler
FERC'in talimatıyla şebeke operatörleri 30 gün içinde mevcut üretim kapasitelerini detaylandıran bir rapor sunmak zorunda. Ayrıca 60 gün içinde bölgelerindeki elektrik tarifelerini "savunma veya revize etme" yükümlülüğü getirildi. Operatörlerden ayrıca veri merkezlerinin sayaç arkası (behind-the-meter) enerji kullanımına daha esnek yaklaşmaları istendi. FERC, şebeke operatörlerine "alternatif iletim teknolojilerini" değerlendirme çağrısı yaparak katı hal transformatörleri (solid-state transformers) veya süper iletken iletim hatları (superconducting transmission lines) gibi yeniliklere kapı araladı.
Artan Talep ve Kapasite Darboğazı
Karar, veri merkezlerinin bağlantı sorununu çözmeye odaklansa da, elektrik üretim kapasitesi kıtlığına çözüm getirmiyor. 2023 sonu itibarıyla, şebekeye bağlantı talepleri mevcut santral filosunun toplam kapasitesini aşmış durumda. Bu, bağlantı kuyruğunun teorik olarak şebekenin hizmet verebileceğinden daha uzun olduğu anlamına geliyor. YZ veri merkezlerinden gelen elektrik talebinin 2035'e kadar neredeyse üç katına çıkması beklenirken, son yirmi yılda sıfıra yakın talep artışına alışmış şebeke operatörleri zorlanıyor. Ülkenin en büyük şebeke operatörü PJM, büyük kamu hizmeti şirketlerinin çekilme tehditleriyle kaosa sürüklenmiş durumda.
Sayaç Arkası Enerji ve Artan Fiyatlar
Teknoloji şirketleri ve geliştiriciler, birçok bölgede şebekeye zamanında bağlanamadıkları için çaresizlik içinde sahada (on-site) veya sayaç arkası (behind-the-meter) enerji çözümlerine yöneliyor. Ancak bu yöntemler genellikle daha pahalı ve karmaşık. Yine de yeterli sayıda proje bağlanabildiği için birçok bölgede elektrik fiyatları fırladı. Bloomberg verilerine göre, toptan elektrik fiyatları beş yıl öncesine kıyasla yüzde 267'ye varan oranlarda arttı.
Neden Önemli?
FERC'in kararı, YZ altyapısının önündeki en büyük engellerden birini kaldırmayı hedefliyor. ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Ekim 2024'te veri merkezi bağlantı gecikmelerinin ABD'nin YZ rekabetçiliğini tehdit ettiğini belirtmişti. Ancak karar, üretim kapasitesi açığını ele almıyor. Bu arada Trump yönetimi, 765 milyon dolar ödeyerek Invenergy şirketinin Kaliforniya, Maine ve New York açıklarındaki açık deniz rüzgar projelerini iptal etti. Şirket, bu parayı Ortabatı'da doğalgaz santralleri ve Batı'da jeotermal projeler inşa etmek için kullanacağını açıkladı. İptal edilen projelerden biri, zirve üretimde 1,8 milyon eve yetecek 2,4 gigavat güç üretebilecekti. Trump yönetimi şimdiye kadar açık deniz rüzgar geliştirmelerini durdurmak için yaklaşık 2,6 milyar dolar harcadı.
