Yapay Zeka Hedge Fonu Durumsal Farkındalık Halka Açık Portföyünü Sattı Ama Anthropic Hisselerini Koruyor

Hedge Fonun Çöküşü

Eski OpenAI araştırmacısı Leopold Aschenbrenner tarafından kurulan hedge fonu Durumsal Farkındalık (Situational Awareness), geçtiğimiz ay yaşanan keskin kayıpların ardından halka açık hisse senedi portföyünün çoğunu Ken Griffin'in Citadel'ine sattı. Wall Street Journal'ın Perşembe günü bildirdiğine göre bu, 'korkutucu derecede zeki' ve 'küstah' olarak tanımlanan yükselen yıldız için büyük bir düşüş anlamına geliyor. Almanya doğumlu Aschenbrenner (25), fonu 2024'te kurmadan önce hiçbir ticaret deneyimine sahip değildi. Yapay zekanın (YZ) ölçeklenmesinin yarı iletkenler, bilgi işlem, bellek ve enerji altyapısında büyük bir artış gerektireceğini savunan makaleler yayınladıktan sonra yatırım teziyle tanındı. 2023'te OpenAI'in 'süper hizalama' (superalignment) ekibine katıldı; bu, 19 yaşında Columbia'dan birincilikle mezun olmasından (15 yaşında kaydoldu) iki yıl sonra gerçekleşti. Ancak bir yıl sonra, şirket içi bilgilerin uygunsuz şekilde ifşa edilmesi nedeniyle şirketten kovuldu. O zamanlar bu ekip, OpenAI kurucu ortağı Ilya Sutskever ve YZ araştırmacısı Jan Leike tarafından yönetiliyordu. Kısa bir süre sonra Sutskever kendi şirketini kurmak için ayrıldı, Leike rakip Anthropic'e katıldı ve Aschenbrenner fonunu kurdu.

Yükseliş ve Düşüş

Durumsal Farkındalık için işler çok yakın zamana kadar daha iyi gidemezdi. Financial Times'ın bildirdiğine göre fon, Haziran ayına kadar olan yılda %439 getiri sağladı. CNBC'ye göre, fonun pozisyonları YZ altyapı yatırımlarındaki genel düşüşün ortasında keskin bir şekilde düşmeye başlamadan önce, yönetim altındaki varlıkların zirvede 45 milyar dolara kadar büyüdüğü bildirildi. Kayıplar artsa bile Aschenbrenner geri adım atmadı. FT tarafından görülen 24 Temmuz tarihli bir yatırımcı mektubunda, satış dalgasını geçen yılın başından bu yana en iyi alım fırsatlarından biri olarak nitelendirdi ve müşterileri 1 Ağustos'tan itibaren yeni sermaye taahhüt etmeye davet etti. Bloomberg'e göre bu çağrı, umduğu taahhütleri toplayamadı. Fonun en çok etkilenen hisseleri arasında bellek yongası üreticileri SK Hynix ve SanDisk, temiz enerji geliştiricisi Bloom Energy ve neocloud sağlayıcısı Nebius Group yer alıyordu; bunların tümü geçen ay içinde %30'dan fazla düştü. YZ altyapı hisseleri, halka açık yatırımcıların büyük sermaye harcamalarının kısa vadeli gelire dönüşmediğinden endişelenmesiyle düştü. Fonun kayıpları, hisse senedi satın almak için borç para kullanmanın yaygın bir hedge fon stratejisi olan kaldıraç (leverage) ile daha da arttı.

Citadel'in Hamlesi ve Özel Yatırımlar

Citadel'in bu holdinglerin çoğunu satın almasının ardından Durumsal Farkındalık'ın toplam varlıkları, daha önceki bir WSJ raporuna göre son aylarda yaklaşık 20 milyar dolardan Bloomberg'e göre yaklaşık 10 milyar dolara düştü. Durumsal Farkındalık başlangıçta birkaç yüz milyon dolar topladı. Fonun ilk destekçileri arasında niceliksel ticaret firması Jane Street, Stripe kurucu ortakları Patrick ve John Collison ile Meta yöneticileri Daniel Gross ve Nat Friedman yer alıyor. Citadel'in satın alması, Citadel için tanıdık bir kalıba uyuyor. Ken Griffin'in hedge fonu, kaldıraçlı oyuncuların pozisyonlarını kapatmak zorunda kaldıklarında devreye girip cazip varlıkları satın alma konusunda bir üne sahip. Durumsal Farkındalık'ın bazı holdinglerini satın almadan önce bile Citadel'in portföyü aynı YZ altyapı bahislerinden bazılarını içeriyordu; bu da Aschenbrenner gibi Griffin'in de sektörün toparlanmasını beklediğini ve bekleyecek güce sahip olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte, birden fazla rapora göre Durumsal Farkındalık özel şirketlere yaptığı yatırımları satmadı. En dikkat çekici olanı, Bloomberg'e göre şu anda 5 milyar dolar değerinde olan ve birçoğunun değer kazanmaya devam eden bir varlık olarak göreceği Anthropic'teki hissesini elinde tutuyor. Gerçekten de Anthropic, Mayıs ayındaki Seri H turunda en son 965 milyar dolar değerlemeydi ve Ekim ayı gibi erken bir tarihte halka arz edilmesi bekleniyor, potansiyel olarak daha da yüksek bir değerlemeyle. Bu hisselerin satışından elde edilecek bir kazancın, hedge fonunun halka açık piyasa kayıplarının bir kısmını dengelemesi akla yatkın. Durumsal Farkındalık portföyündeki diğer özel yatırımlar arasında çip üreticisi MatX ve Nisan ayında 18 milyar dolar değerlemede yeni bir tur toplamak için görüşmelerde olduğu bildirilen YZ veri merkezi girişimi Fluidstack yer alıyor.

Neden Onemli?

Bu hikaye, yapay zeka alanındaki hızlı yükseliş ve düşüşlerin bir örneği olarak Türk teknoloji sektörü için önemli dersler barındırıyor. Aschenbrenner'ın fonu, YZ altyapısına yönelik büyük bahislerle kısa sürede olağanüstü getiriler elde etti ancak aşırı kaldıraç ve piyasa dalgalanmaları karşısında hızla eridi. Türk yatırımcılar ve girişimciler için bu, YZ gibi yüksek potansiyelli ancak oynak sektörlerde dikkatli risk yönetiminin önemini vurguluyor. Öte yandan, fonun Anthropic gibi özel şirket hisselerini elinde tutması, uzun vadeli değer yaratma potansiyeli olan varlıkların kriz anlarında bile korunabileceğini gösteriyor. Türkiye'de de YZ girişimlerine yatırım yapan fonlar için bu, portföy çeşitlendirmesi ve likidite yönetimi stratejilerinin ne kadar kritik olduğunu hatırlatıyor. Ayrıca, Citadel gibi büyük oyuncuların piyasa düzeltmelerinden faydalanma yeteneği, Türk finans kurumlarının da benzer fırsatları değerlendirmek için hazırlıklı olması gerektiğini ortaya koyuyor.