Allbirds'ın Yapay Zeka Dönüşümü: Tek Çalışanlı CEO ve 100 Milyon Dolarlık Girişim

Allbirds'tan Smartbird'e: Bir Dönüşüm Hikayesi

Nisan ayında Allbirds'ün yapay zekaya (AI) yönelmesi, başta Silikon Vadisi'nin bir şakası gibi görünmüştü. Doğrudan tüketiciye satış yapan ayakkabı markası, moda trendlerinin peşinden koşarken şimdi de AI rüzgarını yakalamıştı. Bu hamle, GameStop'un meme hisse senedi oyun kitabından çıkmış gibiydi: Sorunlu bir halka açık şirketi al, en sıcak modaya tutun ve perakende yatırımcıların ilgisiyle hisse fiyatını yükselt. İşe yaradı da. Şirket, ayakkabı işini 43 milyon dolara sattı, borsadan 100 milyon dolar daha topladı ve adını Smartbird olarak değiştirdi.

Yeni CEO ve Vizyonu

Smartbird'in yeni CEO'su Nadia Carlsten, eski bir AWS yöneticisi ve mühendislik doktorası sahibi. En son Avrupa merkezli bilgi işlem şirketi DCAI'yi yöneten Carlsten, dün itibarıyla görevine başladı. "AI işi için yepyeni bir ekip kuracağız ve bir ofis açacağız," diyen Carlsten, Amsterdam'dan TechCrunch'a konuştu. "Ayakkabı işi dün resmen kapandı, o iş bitti... İlk görevim liderlik ekibini toplamak, örneğin altyapı operasyonlarını yönetecek birini bulmak." Şu an için Smartbird, tek kuruculu ve çok büyük bir tohum yatırımına sahip bir girişim. Bundan sonrası ise belirsiz.

Smartbird'in İş Modeli: Niş Bir AI Altyapı Sağlayıcısı

Smartbird, AI altyapı sağlayıcısı olmayı hedefliyor; derin öğrenme modellerini eğitmek ve çalıştırmak için neredeyse sınırsız talep gören bilgi işlem gücüne odaklanıyor. Ancak neobulutlardan (neoclouds) farklı olarak, Carlsten daha dikkatli yönetilen dağıtımları hedefliyor. İdeal Smartbird müşterileri, modellerini çalıştıran sunucular üzerinde doğrudan kontrol sahibi olmak isteyenler — genellikle politik veya iş modeli nedenleriyle — ve kamu bulutunun ölçeklenebilirliği yerine veri egemenliğine (data sovereignty) değer verenler. Carlsten, bu pazarın büyüklüğünü henüz tahmin edemediğini ve oldukça yeni olduğunu, çünkü birçok şirketin hâlâ AI araçlarını pilot olarak kullandığını söylüyor. DCAI'deyken Novo Nordisk ve veri egemenliğine özel ilgi duyan veya özel modeller kullanan diğer Avrupalı firmalarla çalıştı: "İlaç endüstrisi, enerji endüstrisi, finans, kamu sektörü — kesinlikle bu alanlardan herkes var." Carlsten'a göre Smartbird, hiper ölçekleyiciler (hyperscalers) veya neobulutlarla değil, şirket içi projelerle rekabet ediyor.

Rekabet ve Zorluklar

Bu alanda halihazırda oyuncular var: Hewlett Packard ve veri merkezi devi Equinix, tek kiracılı yönetilen AI bilgi işlem hizmeti sunuyor. Bu gerçek bir iş modeli, ancak bulut hizmetleri kadar büyüme potansiyeli olup olmadığı net değil. Carlsten, yıl sonuna kadar birkaç müşteri için bilgi işlem kümeleri (compute clusters) devreye almayı bekliyor. Diğer girişimler, örneğin çıkarım bulutu (inference cloud) General Compute, daha büyük hedeflere sahip — geçen ay gizlilikten çıktığında 300 milyar dolarlık çip siparişi duyurdu. Carlsten, Smartbird'in vizyonu için büyük çip taahhütlerine ihtiyaç duymadığını, çünkü potansiyel müşterilerinin ihtiyaçlarının yüzlerce ila binlerce çip aralığında olduğunu söylüyor: "Büyük ölçekler ve devasa GPU sayılarıyla ilgili değil, daha çok bu kümelerin çevikliği ve altyapı yığını üzerinde kontrole sahip olmakla ilgili." Smartbird'in fiyat konusunda rakipleriyle rekabet etmesi de olası görünmüyor, çünkü bulut hizmetleri en ucuz bilgi işlemi sunmak için çip kullanımını 7/24 optimize ediyor. Ancak Carlsten, özelleşmiş iş akışlarına sahip şirketlerin kendi sunucularıyla daha verimli çalışabileceğini düşünüyor.

Neden Önemli?

AI altyapısına olan talep, çip üreticileri, bulut sağlayıcıları ve enerji şirketlerinin hisse fiyatlarını yükselten güçlü bir pazar gücü. Hatta yatırımcıları yörünge veri merkezlerinin (orbital data centers) uygulanabilir bir fikir olduğuna ikna ediyor. Ancak Carlsten, Allbirds'un dönüşümünün dikkatlice düşünüldüğünde ısrar ediyor: "'Hadi AI yapalım çünkü AI popüler' değildi. Gerçekten, zamanla büyüyebilecek ve pazarda bu nişi bulabilecek bir iş kurma şansımız var mı diye baktık." Allbirds dönüştüğünde, kamu yararı şirketi (public benefit corporation - PBC) statüsü de sona erdi. Bu statü, ayakkabı şirketinin sürdürülebilirlik taahhütlerini garanti altına almayı amaçlıyordu. PBC tüzükleri genellikle finansal olmayan vaatleri vurgulamak için kullanılır; örneğin OpenAI, AI güvenliğine odaklanan bir PBC'dir. Ancak bu yön değişikliği, PBC'lerin pek de sağlam olmadığını gösteriyor. Carlsten, Smartbird'in yönetim kurulunun AI stratejisini uygulamak için uzun vadeli bir taahhütte bulunduğunu söylüyor: "AI'nin peşinden koşan şirketler var, ama sonuçta önemli olan, bu koşunun arkasında gerçek bir ağırlık olup olmadığı." Türk okuyucu için bu haber, AI altyapısına olan talebin ne kadar büyüdüğünü ve bu alanda niş oyuncuların nasıl ortaya çıktığını gösteriyor. Ayrıca, bir şirketin tamamen farklı bir sektöre dönüşmesinin hem fırsatlar hem de riskler taşıdığını hatırlatıyor. Özellikle veri egemenliği konusu, Türkiye'deki şirketler için de önemli bir tartışma konusu olabilir.