Crusoe, Boom türbinlerinden vazgeçti: 1,25 milyar dolarlık anlaşma iptal

Crusoe ve Boom Ortaklığı Sona Erdi

Denver merkezli yapay zeka veri merkezi girişimi Crusoe, geçtiğimiz günlerde 3,9 milyar dolar yatırım topladıktan sonra, aynı şehirden Boom Supersonic'in geliştirdiği yeni sabit güç santrallerini kullanma planından vazgeçti. Boom Supersonic CEO'su Blake Scholl, X platformunda yaptığı paylaşımda, şirketin yeni türbinlerinin artık Crusoe'nun yakın vadeli planlarında yer almadığını duyurdu. Bu karar, hem yapay zeka veri merkezlerinin enerji stratejileri hem de Boom'un havacılık dışı büyüme hedefleri açısından dikkat çekici bir dönüm noktası oldu.

Crusoe, 2018 yılında petrol sahalarından çıkan fazla doğal gazla çalışan bir bitcoin madenciliği şirketi olarak kurulmuştu. Zamanla yapay zeka veri merkezlerinin en büyük inşaatçılarından biri haline geldi. Texas, Abilene'de OpenAI'ye hesaplama gücü sağlayan devasa bir kampüs de bunlar arasında. Boom Supersonic ise Overture adlı süpersonik yolcu uçağını geliştiriyor ve geçen yıl bu uçak için tasarladığı motorun bir versiyonunu doğal gazla çalışan sabit güç santralleri olarak satmak üzere yeni bir iş kolu başlatmıştı. Boom'un bu hamlesi, havacılık sektöründeki dalgalanmalara karşı ek gelir yaratma amacı taşıyordu.

1,25 Milyar Dolarlık Anlaşma

Boom'un Superpower türbini, Symphony adlı havacılık motoruyla parçalarının yaklaşık %80'ini paylaşıyor. Crusoe, bu iş kolunun ilk müşterisi olmayı kabul etmiş ve 29 adet 42 megawatt'lık Superpower türbini için 1,25 milyar dolar harcamayı taahhüt etmişti. İlk teslimatların 2027'de başlaması planlanıyordu. Ancak Scholl'e göre bu anlaşma artık geçersiz.

Scholl, cuma günü X'te yaptığı paylaşımda, Crusoe'nun kurucuları Cully Cavness ve Chase Lochmiller'ı yeni yatırım turları için tebrik ettikten sonra, türbin lansman ortaklığını sürdürmediklerini belirtti. "Kısa özet: Türbinler artık Crusoe'nun Abilene'deki yakın vadeli birincil güç karışımının bir parçası değil, bu yüzden bir lansman ortaklığı mantıklı değildi" diye yazdı. "Boom, gelecek yıl diğer sahalara yaklaşık 250 MW Superpower teslim edecek ve 2028'de 1 GW hedefliyoruz. Crusoe'nun Superpower'ı şekillendirmedeki yardımı için minnettarız ve başarılarını kutlamaya devam ediyoruz. Gelecek uzun ve türbinler onların birincil güç karışımının parçası olduğunda potansiyel olarak birlikte çalışmayı dört gözle bekliyoruz."

Crusoe'nun Açıklaması

Crusoe, TechCrunch'a artık Boom ile iş yapmadığını doğruladı. Şirket sözcüsü Andrew Schmitt, e-posta yoluyla yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Biz yapay zeka fabrikalarını güçten yukarı inşa ediyoruz ve ülke genelinde yenilikçi enerji kaynaklarıyla çalışan yeni kampüsler açıyoruz. Portföyümüz büyüdükçe esnek kalıyor, her sahanın ihtiyaçları geliştikçe doğru enerji çözümlerini seçiyoruz — türbinler, rüzgar, güneş, bataryalar ve şebeke dahil. Boom harika bir ortak olsa da, ortaklık bugün için doğru uyum değil. Kendilerine başarılar diliyoruz."

Crusoe'nun Oracle ve OpenAI için inşa ettiği Abilene'deki ilk 1,2 gigawatt'lık veri merkezi şebekeden besleniyor. Ayrıca sadece yedek güç için kullanılan bir gaz türbini santrali bulunuyor. Crusoe, Microsoft için Abilene'de 900 megawatt'lık bir veri merkezi daha inşa ediyor ve bu tesis sahadaki gaz türbinleriyle çalışacak. Bu durum, şirketin türbin teknolojisine tamamen kapıyı kapatmadığını, ancak tedarikçi ve zamanlama konusunda farklı bir yol izlediğini gösteriyor.

Boom İçin Bir Geri Adım

Lansman müşterisini kaybetmek, geçen yıl büyük ölçüde yeni iş kolunu ticarileştirmek için 300 milyon dolar toplayan Boom için bir aksilik gibi görünüyor. Scholl, o dönemde TechCrunch'a yaptığı açıklamada, sabit güç santrali işinden elde edilecek kârın Overture'ın geliştirilmesini finanse etmek için kullanılacağını söylemişti. Scholl'a yayın öncesinde ulaşılamadı; yanıt vermesi halinde makale güncellenecek.

Boom'un Superpower türbini, 42 megawatt gücüyle orta ölçekli bir gaz santrali kapasitesine denk geliyor. 29 türbinlik sipariş, toplamda yaklaşık 1,2 gigawatt kurulu güç anlamına geliyordu ki bu, tek başına büyük bir veri merkezi kampüsünü beslemeye yeterli. Boom'un 2025 için öngördüğü 250 MW teslimat, 2027'deki ilk teslimat planının öne çekildiğini ve şirketin diğer müşterilerle anlaşmalar yaptığını gösteriyor. 2028'de 1 GW hedefi ise iddialı bir büyüme patikası çiziyor.

Neden Önemli?

Bu gelişme, yapay zeka veri merkezlerinin enerji ihtiyacının ne kadar kritik hale geldiğini gösteriyor. Crusoe gibi şirketler, büyüyen yapay zeka iş yüklerini beslemek için farklı enerji kaynakları arasında esnek bir denge kurmak zorunda. Türbinler, güneş, rüzgar ve bataryalar arasında seçim yaparken maliyet, ölçeklenebilirlik ve tedarik zinciri gibi faktörler öne çıkıyor. Özellikle yapay zeka modellerinin eğitimi ve çıkarımı için kesintisiz, yüksek yoğunluklu güç sağlamak, veri merkezi operatörlerinin en büyük zorluklarından biri. Bu nedenle enerji stratejisi, artık bir veri merkezinin başarısını belirleyen temel unsurlardan biri.

Boom için ise bu iptal, havacılık dışı bir gelir kapısı oluşturma stratejisinin ilk büyük sınavıydı. Şirketin diğer müşterilerle 2025'te 250 MW, 2028'de 1 GW hedefi, bu iş modelinin ne kadar ilgi gördüğünü gösterecek. Superpower türbininin Symphony motoruyla %80 parça ortaklığı, üretim ölçeklenebilirliği ve maliyet avantajı sunabilir; ancak havacılık sertifikasyonu ve yer tabanlı güç santralleri için farklı düzenlemeler devreye giriyor. Boom'un bu alandaki başarısı, havacılık dışı pazarlara açılan diğer şirketler için de emsal teşkil edecek.

Türkiye'de de veri merkezi yatırımları hızla artarken, enerji altyapısının çeşitlendirilmesi ve yerel çözümlerin geliştirilmesi kritik önem taşıyor. Yapay zeka çağında enerji, rekabetin anahtarı haline geliyor. Küresel ölçekte yaşanan bu tür ortaklık değişiklikleri, Türk teknoloji ekosistemi için de ders niteliğinde: esneklik, çoklu tedarikçi stratejisi ve enerji verimliliği, önümüzdeki dönemde veri merkezi yatırımlarının merkezinde olacak.