Google DeepMind, 70 Yıllık Aşk Hikayesini Yapay Zeka ile Canlandırdı

Yapay Zeka ile Anıları Canlandırma

Google DeepMind ve Primordial Soup iş birliğiyle hayata geçirilen "Love, Rendered" adlı kısa belgesel, 70 yılı aşkın süredir evli olan Burt ve Ethelle Shatz çiftinin hikayesini konu alıyor. Burt'ün bilişsel gerilemesiyle birlikte silinmeye başlayan anıları arasında, çiftin en değerli anlarından biri olan Cleveland'daki bir öğrenci kooperatifinde tanıştıkları gün de var. O gün hiç fotoğraflanmadığı veya kaydedilmediği için sadece zihinlerinde yaşıyordu. Film, bu kayıp anıyı yapay zeka yardımıyla yeniden yaratmayı amaçlıyor.

Projenin teknik lideri olarak görev alan Google DeepMind mühendisi, anı kaybının kendisi için kişisel bir mesele olduğunu belirtiyor. Dedesinin felç geçirip anılarını yitirdiğini ve son ziyaretinde kendisini hala üniversitede sanıp mezuniyetinden dolayı mutlu olduğunu paylaşıyor. Bu deneyim, teknolojinin aile bağlarını güçlendirmede nasıl kullanılabileceğini keşfetme isteğini tetiklemiş. Proje kapsamında kendi ailesinin eski fotoğraflarını da kullanarak görüntü restorasyonu ve video modellemesi test etmiş. Annesiyle babasının tanıştığı döneme ait fotoğrafları restore edip video modelleriyle canlandırdığında, yirmili yaşlarındaki ebeveynlerini hareket ederken görmek, bu araçların en değerli anıları korumadaki potansiyelini somutlaştırmış.

Belgeselin Yaratıcı Ekibi ve İlham Kaynakları

"Love, Rendered", Akademi Ödülü'ne aday gösterilmiş yönetmen Liz Garbus tarafından yönetildi. Yapımcılığını Dan Cogan ve Darren Aronofsky üstlendi. Film, Google DeepMind ile Aronofsky'nin yaratıcı girişimi Primordial Soup arasındaki iş birliğiyle ortaya çıktı.

Liz ve Darren, hafızanın dayanıklılığına duydukları merakla projeye dahil oldular. Liz, "Coma" belgeselini yönetirken minimal bilinç durumundaki hastaların tanıdık sesler duyduğunda veya sevdiklerinin fotoğraflarını gördüğünde beyinlerindeki fMRI taramalarının aydınlandığını gözlemlemişti. Darren ise yıllar sonra Alzheimer hastası eski bir balerinin "Kuğu Gölü" müziğini duyunca tekerlekli sandalyesinde koreografiyi içgüdüsel olarak dans ettiği bir videoya denk gelmişti. Bu deneyimler, ekibi anımsama terapisine yönlendirdi. Anımsama terapisi, şarkılar, aile hikayeleri ve eski fotoğraflar gibi duyusal ipuçları kullanarak anıları canlandırmayı, sohbetleri teşvik etmeyi ve duygusal bağları güçlendirmeyi amaçlayan klinik bir uygulamadır.

Ancak bir anı bu tür ipuçlarına bağlı değilse ne olur? Burt ve Ethelle'nin kaydedilmemiş geçmişini yeniden yaratmak için yapımcılar, Google DeepMind ekibiyle ortaklık kurdu. Ethelle, sürece aktif bir ortak yaratıcı olarak katıldı; merdivenin kıvrımını veya ayakkabı topuğunun şeklini düzelterek katkıda bulundu. Bu katılım, yapay zekanın tek başına değil, insan hafızası ve yönlendirmesiyle anlam kazandığını gösteriyor.

Yapay Zeka ile İnsan Özünü Yakalamak

Ekip, Primordial Soup ile birlikte çalışarak yapay zeka modellerini bir sanat aracı ve araç seti olarak kullandı; teknolojiyi her adımda insan yönlendirmesiyle şekillendirdi. Eksik ayrıntıları köprülemek için duygusal gerçeği korumaya yönelik iki aşamalı bir teknik yaklaşım benimsendi:

• Görüntü restorasyonu: Ekip, üretken modeller kullanarak Burt ve Ethelle'nin gençliklerine ait siyah-beyaz fotoğrafları restore etti. Restore edilen fotoğraflar, sonraki yeniden yaratımların konularına sadık kalmasını sağladı. Bu adım, yapay zekanın tarihsel doğruluğu koruma yeteneğini test etmek için kritikti.
• Poz ve performans kontrolü: Mühendisler, performans yakalama modellerini kullanarak Burt ve Ethelle'nin günümüzdeki mikro jestlerini (Burt'ün başını belirli bir açıyla eğmesi, konuşmasındaki kısa tereddüt, göz çevresindeki hafif kırışıklık) haritalandırdı. Bu özellikleri gençlik görüntülerine aktarmak, yeniden yaratımı canlandırdı. Böylece sadece statik bir görüntü değil, duygusal olarak inandırıcı bir "anı" ortaya çıktı.

Bu iki yöntemin birleştirilmesi, Burt ve Ethelle'nin geçmişiyle bugününü iç içe geçirdi. Ortaya çıkan "anı"nın onlara gerçekçi geldiğini belirttiler. Yapımcı Darren Aronofsky, üretim sırasında bir aletin (fırça veya çekiç gibi) insan eliyle yönlendirilmedikçe hiçbir şey yapamayacağını vurguladı. "Love, Rendered"da makine öğrenimi, Burt ve Ethelle'yi zaman içinde geriye götürmek ve kaybolan bir anıya tutunmalarına yardımcı olmak için kullanılan bir araç oldu. Bu yaklaşım, yapay zekanın etik kullanımına dair önemli bir çerçeve sunuyor: teknoloji, insan deneyimini zenginleştirmek için bir tuval gibi kullanılıyor.

Aile Anılarını Koruma İmkanı

Belgesel, izleyicilere kendi aile anılarını koruma fırsatı da sunuyor. Google Gemini uygulaması üzerinden eski fotoğraflar restore edilebiliyor. Kullanıcılar bir fotoğraf yükleyip Gemini'ye "Bu fotoğrafı restore edip renklendirir misin? İnsanların görünümünü, ifadesini ve pozunu koru." şeklinde komut verebiliyor. Böylece teknoloji, kişisel anıların gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlıyor. Bu özellik, özellikle dijital arşivleme konusunda yeni başlayanlar için pratik bir giriş noktası oluşturuyor.

Neden Önemli?

"Love, Rendered", yapay zekanın sadece verimlilik veya otomasyon aracı olmadığını, aynı zamanda duygusal ve insani bağları güçlendirebileceğini gösteriyor. Türkiye'de de nüfus yaşlanıyor ve Alzheimer gibi bilişsel hastalıkların görülme sıklığı artıyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 65 yaş üstü nüfus 2023'te %10'un üzerine çıktı ve önümüzdeki yıllarda bu oranın daha da artması bekleniyor. Bu tür teknolojiler, ailelerin kaybolan anıları canlandırmasına ve nesiller arası bağları kuvvetlendirmesine yardımcı olabilir. Ayrıca, yapay zeka destekli anımsama terapisi, klinik ortamlarda duygusal iyileşmeyi destekleyici bir araç olarak potansiyel taşıyor. Google DeepMind'ın bu projesi, etik ve insan odaklı yapay zeka kullanımına dair önemli bir örnek teşkil ediyor. Teknoloji, doğru yönlendirildiğinde geçmişi bugüne taşıyabilir ve sevdiklerimizle olan bağımızı derinleştirebilir. Türkiye'deki teknoloji girişimleri ve içerik üreticileri için de bu proje, yapay zekayı hikaye anlatımıyla birleştirmenin yeni yollarını gösteriyor.