OpenAI, ABD Varlık Fonu'na %5 Hissini Bağışlamayı Önerdi

OpenAI'nin Halka Açılma Önerisi

OpenAI CEO'su Sam Altman, Financial Times'ın haberine göre, ABD hükümetine ait bir egemen varlık fonuna (sovereign wealth fund) şirketin %5'lik hissesini bağışlamayı teklif etti. Bu öneri, diğer yapay zeka şirketlerinin de benzer hisseler bağışlamasını içeriyor. Ancak, planın ayrıntılarıyla ilgili önemli sorular hala cevaplanmış değil. Habere göre, bu bağışın amacı "yönetimle iyi ilişkiler kurmak ve siyasi tepkileri yönetmek" olarak belirtildi.

Arka Plan ve Önceki Tartışmalar

Benzer bir tartışma, CNBC tarafından Haziran ayında rapor edilmiş ve Başkan Trump tarafından da doğrulanmıştı. Trump, "Amerikan halkına parçalar verilebileceği, Amerikan halkının şirketlerle ortak olabileceği kavramları" tartıştıklarını söylemişti. O dönemde önerilen hisse büyüklüğü belirtilmemişti. Görüşmeler henüz ön aşamada ve herhangi bir resmi adımın Kongre onayı gerektirmesi muhtemel, bu da süreci önemli ölçüde karmaşıklaştıracak.

OpenAI'nin Politika Önerileri

Altman, kamuya ait bir yapay zeka fonu fikrini daha önce de kamuoyunda tartışmıştı. OpenAI, Nisan ayında yayınladığı "Industrial Policy for the Intelligence Age" başlıklı politika belgesinde, doğrudan yapay zeka laboratuvarlarına ve teknolojiyi dağıtan şirketlere yatırım yapabilecek bir kamu varlık fonu önermişti. Belgede, "Fonun getirileri doğrudan vatandaşlara dağıtılabilir, böylece daha fazla kişi, başlangıçtaki servetleri veya sermayeye erişimleri ne olursa olsun, yapay zeka odaklı büyümenin faydalarına doğrudan katılabilir" ifadesi yer alıyor.

Bernie Sanders'ın Daha Sert Önerisi

Senatör Bernie Sanders, Haziran ayında daha agresif bir versiyon önerdi: Yapay zeka şirketlerinin hisselerine bir defaya mahsus %50 vergi uygulanması ve toplanan hisselerin bir kamu varlık fonuna yatırılması. "American AI Sovereign Wealth Fund Act" adlı yasa tasarısı, veri merkezleri, altyapı veya robotikle uğraşan "sistematik olarak önemli" tüm yapay zeka şirketlerini kapsıyor. Google ve SpaceX gibi yapay zekanın işlerinin sadece bir parçası olduğu şirketler, vergilendirmeden kaçınmak için yapay zeka dışı bölümlerini ayırabilecek. Tasarı henüz komite aşamasına geçemedi.

Neden Onemli?

Bu gelişme, Türkiye ve dünyadaki yapay zeka ekosistemi için önemli bir emsal teşkil edebilir. Eğer ABD, yapay zeka şirketlerinin hisselerini kamu fonuna aktarma yoluna giderse, bu model diğer ülkeler tarafından da benimsenebilir. Türkiye'de de yapay zeka yatırımlarının artmasıyla birlikte, benzer bir kamu yararı mekanizmasının tartışılması gündeme gelebilir. Ayrıca, bu tür bir fon, yapay zeka kaynaklı zenginliğin daha adil dağıtılmasına yönelik küresel bir tartışmayı tetikleyebilir. Ancak, Kongre onayı gibi siyasi engeller ve şirketlerin direnci, planın hayata geçirilmesini zorlaştırabilir.