OpenAI Matematik Probleminde Kirli Oynadı mı? NYU Profesörü İddialarıyla Gündemde

Matematik Dünyasında Şok İddia

NYU matematik profesörü Tristan Buckmaster, Salı günü teorik matematiğin en büyük çözülmemiş problemlerinden biri olan Navier-Stokes varlık ve düzgünlük problemi üzerinde üç kanıt duyurdu. Anthropic'te çalışan matematikçi Levent Alpöge ile birlikte yürütülen çalışmada hem Codex hem de Claude yapay zeka modelleri kullanıldı. Sonuçlar tek başına önemli olsa da, asıl tartışma OpenAI'nin aynı problemi çözme girişimleriyle ilgili ortaya çıkan olağandışı bir skandaldan kaynaklanıyor.

Buckmaster, kanıtları duyurduğu açıklamasında "Bu hikayenin başka bir yanı daha var" diyerek sözlerine başladı ve "dürüst olmak gerekirse, bununla uğraşmak zorunda kalmayı çok isterdim" ifadelerini kullandı. Buckmaster ve Alpöge sonuçlarını sonuçlandırırken, ilerlemeleriyle ilgili bilgilerin OpenAI'ye iletildiğini öğrendiklerini belirtti. OpenAI ile iletişime geçtiklerinde, şirketin merkezi problem üzerinde tam bir kanıta ulaştığı söylendi. Ancak araştırmaya ne zaman başladıkları ve ne kadar insan müdahalesi olduğu sorulduğunda cevaplar kaçamak hale geldi.

Buckmaster, "Ortaya çıktı ki tam bir ekip problem üzerinde çalışıyordu ve inanılmaz miktarda hesaplama gücü kullanılmıştı. Sonunda, ilk istemin (prompt) bizim çalışmamızla ilgili bilgi OpenAI'ye ulaştıktan sonraki birkaç gün içinde gönderildiği kabul edildi" dedi. Bu iddia doğruysa, OpenAI ekibi Buckmaster ve Alpöge'nin yaklaşımının doğru olduğuna ikna olmuş ve önce resmi kanıta ulaşmak için hesaplama kaynaklarındaki maddi avantajını kullanmaya karar vermiş görünüyor.

OpenAI'den Sert Yanıt

OpenAI'nin matematik araştırmalarını yöneten Sebastian Bubeck, bu iddiaların "yanlış ve kışkırtıcı" olduğunu söyledi. Bubeck, Buckmaster'ın açıklamasından sonra yaptığı paylaşımda "Açıklığa kavuşturmak gerekirse, tartışmaya akademik normlara uyarak dahil oldum ve bu noktaya gelinmesinden hayal kırıklığı duyuyorum. Beni tanıyan herkes bilir ki akademik standartlar benim için en yüksek öneme sahiptir" ifadelerini kullandı. Bubeck, daha kapsamlı bir açıklama yapacağını da sözlerine ekledi.

Anlaşmazlık, Clay Matematik Enstitüsü tarafından her biri 1 milyon dolar ödülle desteklenen yedi "Milenyum Ödül Problemi"nden biri olan Navier-Stokes varlık ve düzgünlük problemi etrafında dönüyor. Navier-Stokes denklemleri akışkanlar mekaniğinde yaygın olarak kullanılıyor ancak teorik olarak yeterince anlaşılmış değil. Bir çözüm, matematiksel fiziğin toplu anlayışında önemli bir ilerleme anlamına gelecek.

Problem matematikçiler arasında yaygın olarak takip edilse de, Buckmaster ve işbirlikçisinin izlediği özel taktik çok daha az bilinen bir yol. Bu nedenle Buckmaster, OpenAI'nin aynı anda aynı yaklaşımı benimsemesini şüpheli buldu. Buckmaster, "Clay problemine pürüzsüz kuvvet yoluyla ulaşmak, Fefferman'ın problem tanımındaki c ve d seçenekleri, Luis ve Diego'nun açtığı ve Levent ile benim sessizce saldırmayı seçtiğimiz yol. Neredeyse başka hiç kimsenin bu yol üzerinde çalıştığını bilmiyorum" dedi ve ekledi: "Bu, modele problem tanımını vererek birkaç günde ulaşılacak bir yön değil."

Codex Verileri ve Gizlilik Endişeleri

Alpöge, Anthropic'te çalışmasına rağmen bu araştırmayı şirket adına yürütmüyordu. Bu nedenle ikili, çalışmalarında ağırlıklı olarak OpenAI'nin Codex'ini kullanarak bir model karışımı kullandı. Yine de Alpöge'nin rakip bir laboratuvarla olan bağlantısı OpenAI için hassas bir nokta gibi görünüyor. Buckmaster, Bubeck'in kendisinden uzlaşma önerisi olarak Alpöge'nin katkısını çıkarmasını istediğini iddia etti. Buckmaster anlaşmazlığı kamuoyuna taşımak istediğinde Bubeck'in "Neden kariyerini mahvedesin?" diye yanıt verdiğini söyledi. Buckmaster karşı çıkınca Bubeck'in "İyi olmamı istemiyorsan, iyi olmak zorunda değilim" diye eklediği aktarıldı.

Buckmaster ayrıca, projeyi oluştururken Codex'i yoğun şekilde kullanması nedeniyle çalışmasından elde edilen bilgilerin OpenAI'nin problemi çözme çabalarını etkilemiş olabileceğine dair endişelerini dile getirdi. OpenAI, Codex etkileşimleri üzerinde modelleri eğitme hakkını saklı tutuyor; ancak kullanıcılar bu durumu devre dışı bırakabiliyor. OpenAI ekibi, Buckmaster'ın Codex etkileşimleriyle eğitilmiş bir model kullandıysa, benzer bir problemle karşılaştığında onun çalışmasını tekrarlamış olması muhtemel. OpenAI bu olasılıkla ilgili yorum talebine yanıt vermedi.

Yapay Zeka ve Matematikte Etik Tartışmalar

Bu olay, yapay zekanın matematik araştırmalarındaki rolü ve OpenAI'nin teşvikleri hakkındaki devam eden tartışmayı yeniden alevlendirecek gibi görünüyor. Buckmaster, araştırmayla ilgili mümkün olduğunca fazla bilginin kamuoyuna açıklanmasının en iyi yanıt olduğuna inanıyor. Buckmaster, "OpenAI'nin kanıtını görmedim. Modellerinin ne yaptığını veya nasıl yaptığını bilmiyorum. Verilerimizin kullanılıp kullanılmadığını bilmiyorum. Kimseyi bir şeyle suçlamıyorum. Bana ne söylendiğini, ne zaman ve bana ne önerildiğini belirtiyorum. Bunu söylüyorum çünkü alternatif, doğru olmadığını bildiğim bir dizi açıklamanın bir şeyler söylemesine izin vermek" dedi.

Neden Önemli?

Bu tartışma, yapay zeka destekli araştırmalarda etik ve şeffaflık konularının ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Türkiye'de yapay zeka alanında çalışan araştırmacılar ve akademisyenler için bu olay, uluslararası iş birliklerinde veri paylaşımı, fikri mülkiyet ve kaynak kullanımı konularında dikkatli olunması gerektiğini hatırlatıyor. Ayrıca, büyük teknoloji şirketlerinin akademik araştırmalara müdahil olması, küçük ekiplerin veya bireysel araştırmacıların dezavantajlı duruma düşmesine yol açabilir. Bu durum, yapay zekanın bilimsel keşifleri hızlandırma potansiyeli kadar, bu süreçte adil rekabetin korunmasının da önemini ortaya koyuyor. Türk matematik ve yapay zeka topluluğu, bu tür olaylardan ders çıkararak daha şeffaf ve iş birlikçi bir araştırma ortamı için savunuculuk yapabilir.