Knowledge Graph (Bilgi Grafiği)
Varlıklar arasındaki ilişkileri anlamlı bir ağ olarak temsil eden yapılandırılmış bilgi modeli.
Bilgi grafiği (knowledge graph), gerçek dünya varlıklarını ve bu varlıklar arasındaki ilişkileri yapılandırılmış bir ağ olarak temsil eden bir veri modelidir. Düğümler (node) varlıkları — kişiler, yerler, kavramlar, olaylar — temsil ederken kenarlar (edge) bu varlıklar arasındaki ilişkileri ifade eder. Bu yapı, verinin yalnızca depolanmasını değil, anlam bağlamıyla birlikte sorgulanmasını mümkün kılar. Bilgi grafikleri, Google'ın 2012'de duyurduğu Knowledge Graph projesiyle geniş kitleler tarafından tanınmaya başlamıştır. Google, arama sonuçlarında salt bağlantı listesi yerine varlık bilgilerini (kişi biyografileri, coğrafi veriler, ürün özellikleri) zengin bir biçimde sunmak amacıyla bu teknolojiyi kullanmaktadır. Bugün Wikidata, DBpedia, Freebase ve Yago bu alanın önde gelen açık kaynak örnekleri arasındadır. Teknik olarak bilgi grafikleri çoğunlukla RDF (Resource Description Framework) veya özellik grafikleri (property graph) formatında modellenir. SPARQL, RDF veri tabanlarını sorgulamak için kullanılan standart dil iken Neo4j gibi graf veri tabanları özellik grafikleri için Cypher dilini benimser. Ontolojiler ise bir alan içindeki kavramlar ve ilişkiler için resmî tanımlar sağlar; OWL (Web Ontology Language) bu alanda standart haline gelmiştir. Yapay zeka uygulamalarında bilgi grafikleri, büyük dil modellerinin çıktılarını doğrulamak ve zenginleştirmek amacıyla kullanılmaktadır. Retrieval-Augmented Generation (RAG) sistemlerinde bilgi grafiği entegrasyonu, modelin mantıksal ilişkiler kurmasına ve halüsinasyonları azaltmasına yardımcı olur. İlaç keşfi, dolandırıcılık tespiti, öneri sistemleri ve kurumsal bilgi yönetimi bu teknolojinin öne çıkan uygulama alanlarıdır. Bilgi grafikleri, verilerin silolara ayrılmadan bütünleşik olarak temsil edilmesine olanak tanıdığı için kurumsal veri yönetiminde giderek daha kritik bir rol üstlenmektedir. Şirketler, birden fazla sistemdeki müşteri, ürün ve işlem verilerini tek bir anlamlı ağda birleştirerek daha akıllı sorgulama ve analiz gerçekleştirebilmektedir.