QwQ

#QwQ #QwQ-32B #Alibaba #Qwen #Reasoning Model #Açık Kaynak LLM #Akıl Yürütme

QwQ, Alibaba Qwen ekibinin adım adım düşünen 32B parametreli açık kaynak akıl yürütme modeli; internet dilinde ise ağlayan yüz ifadesidir.

QwQ, Alibaba'nın Qwen ekibi tarafından geliştirilen, cevap vermeden önce uzun bir düşünce zinciri (chain-of-thought) üreten 32 milyar parametreli açık kaynak akıl yürütme (reasoning) modelidir. İlk önizlemesi **QwQ-32B-Preview** adıyla Kasım 2024'te, stabil sürümü **QwQ-32B** ise 5 Mart 2025'te Apache 2.0 lisansıyla yayımlandı. Model, Qwen2.5-32B tabanı üzerine takviye öğrenme (reinforcement learning) ile eğitildi ve AIME24 matematik kıyaslamasında 79,5 puan alarak kendisinden yaklaşık 20 kat büyük 671B parametreli DeepSeek-R1'in 79,8 puanına neredeyse eşit performans gösterdi; OpenAI o1-mini'yi (63,6) ise açık farkla geçti. İsmin ikinci ve daha eski bir anlamı da var: **qwq**, internet ve anime kültüründe ağlayan bir yüzü temsil eden metin ifadesidir. İki "q" harfi yaşlı gözleri, ortadaki "w" ise büzülmüş ağzı simgeler; "uwu" ve "owo" ifadeleriyle aynı aileden gelir ve Discord, Twitch, TikTok gibi platformlarda "üzgünüm ama sevimliyim" tonunda kullanılır. Qwen ekibi model adını seçerken bu ifadeye bilinçli bir gönderme yaptı; "Qwen with Questions" açılımı da bu kelime oyununun üzerine oturur. QwQ'nun teknik önemi, **test-time compute** paradigmasını tüketici donanımına indirmesinde yatar: model, çıkarım sırasında `<think>...</think>` etiketleri arasında yüzlerce hatta binlerce token uzunluğunda iç monolog üretir ve düşünme süresi arttıkça doğruluk oranı yükselir. 4-bit kuantize edilmiş hali yaklaşık 20 GB VRAM ile tek bir RTX 3090/4090 üzerinde veya 32 GB birleşik belleğe sahip bir Mac'te çalışır; bu, o dönemde yalnızca bulut API'leriyle erişilebilen o1 sınıfı akıl yürütmeyi yerel hale getiren ilk pratik seçeneklerden biriydi. 2026 itibarıyla QwQ, tarihsel olarak önemli ama aktif geliştirmesi durmuş bir modeldir: Qwen ekibi Nisan 2025'te yayımlanan **Qwen3** serisini QwQ'nun resmi halefi ilan etti. Qwen3'ün hibrit "thinking / non-thinking" modları, QwQ'nun her soruda uzun uzun düşünme zorunluluğunu ortadan kaldırır. Yine de QwQ-32B, Hugging Face ve Ollama üzerinden indirilebilir durumda ve açık kaynak reasoning modellerinin gelişimini anlamak için referans noktası olmayı sürdürür.

QwQ Ne Demek? İki Farklı Anlam

"QwQ ne demek" sorusunun bağlama göre iki cevabı var. **İnternet dilinde qwq**, ağlayan sevimli bir yüz ifadesidir: iki "q" harfi gözyaşı döken gözleri, "w" harfi büzülmüş ağzı temsil eder. Kökeni 2000'lerin anime ve oyun forumlarına dayanır; "uwu" (mutlu-sevimli) ve "owo" (şaşkın) ifadeleriyle aynı emoticon ailesindendir. Discord, Twitch ve TikTok'ta hafif üzüntü, yalvarma veya şımarık hüzün belirtmek için yazılır — örneğin "maç iptal oldu qwq". **Yapay zekâ dünyasında QwQ** ise Alibaba'nın Kasım 2024'te duyurduğu akıl yürütme modelinin adıdır. Qwen ekibi "Qwen with Questions" açılımını kullanırken emoticon göndermesini de sahiplendi; modelin resmî blog yazısı bile felsefi bir "soru sorma" temasıyla açılır. Bu sayfa ağırlıklı olarak modeli ele alıyor; ifade anlamı için yukarıdaki özet yeterlidir.

QwQ-32B'nin Temel Özellikleri

dusunce-zinciri Görünür düşünce zinciri

Cevaptan önce <think> etiketleri arasında adım adım akıl yürütür; hatalı adımını fark edip kendini düzeltebilir.

test-time-compute Test-time compute

Doğruluk, çıkarım anında harcanan hesaplamayla ölçeklenir; zor sorularda binlerce düşünme tokeni üretir.

acik-agirlik Apache 2.0 açık ağırlık

Ağırlıklar Hugging Face'te ücretsiz; ticari kullanım, fine-tune ve yerel dağıtım serbesttir.

kompakt-guc Küçük model, büyük skor

32B parametreyle 671B'lik DeepSeek-R1'e yakın matematik performansı; tek tüketici GPU'sunda çalışır.

rl-egitim Takviye öğrenmeyle eğitim

Qwen2.5-32B tabanına sonuç-doğrulamalı RL uygulandı; matematik ve kodda ödül sinyali otomatik doğrulayıcılardan geldi.

Teknik Özellikler ve Kıyaslama Sonuçları

  • check_circle Mimari ve bağlam penceresi: 32,5 milyar parametreli dense transformer; Qwen2.5-32B tabanlı. Stabil QwQ-32B sürümünde bağlam penceresi 131.072 token'a çıkarıldı (Preview'da 32K idi).
  • check_circle AIME24 (yarışma matematiği): 79,5 puan — DeepSeek-R1 (79,8) ile başa baş, o1-mini'nin (63,6) belirgin üstünde. Küçük modelin RL ile büyükleri yakalayabildiğinin kanıtı sayıldı.
  • check_circle LiveCodeBench (kodlama): 63,4 puan — DeepSeek-R1'in 65,9'una yakın; canlı kod üretme ve hata ayıklamada dönemin açık kaynak liderleri arasında.
  • check_circle GPQA Diamond (doktora düzeyi bilim): Yaklaşık %59-65 bandı — o1-mini seviyesinde; en güçlü olduğu alanlar bilim sorularından çok matematik ve kod.
  • check_circle Bilinen zayıflıklar: Düşünme döngüsüne takılıp aynı adımı tekrarlayabilir, dil karıştırabilir (İngilizce-Çince geçişleri) ve genel sohbette GPT-4o sınıfı modellerin gerisindedir.

QwQ'yu Yerel Çalıştırma ve Erişim Yolları

En hızlı yol Ollama: `ollama run qwq` komutu 4-bit kuantize modeli (~20 GB) indirir ve çalıştırır. Donanım tarafında Q4 kuantizasyon için 24 GB VRAM'li tek GPU (RTX 3090/4090) veya 32 GB+ birleşik belleğe sahip Apple Silicon Mac yeterlidir; tam hassasiyette (BF16) çalıştırmak ise ~70 GB VRAM ister. Diğer erişim seçenekleri: Hugging Face Hub'dan ağırlık indirme (Qwen/QwQ-32B deposu), LM Studio ile grafik arayüzlü kurulum, vLLM ile sunucu dağıtımı ve Alibaba Cloud Model Studio API'si. Together AI gibi üçüncü taraf sağlayıcılar da modeli barındırdı. Kullanım ipuçları: sıcaklığı 0,6 civarında tutmak düşünme döngülerini azaltır; sistem promptu yerine talimatı doğrudan kullanıcı mesajına yazmak Qwen ekibinin resmî önerisidir; Türkçe sorularda akıl yürütme zinciri sık sık İngilizceye kaydığı için kritik işlerde İngilizce prompt daha kararlı sonuç verir. Tipik senaryolar: yarışma matematiği, algoritma tasarımı, kod hata ayıklama ve mantık bulmacaları.

QwQ'dan Qwen3'e: Modelin Bugünkü Yeri (2026)

QwQ-32B'nin Mart 2025'teki stabil sürümü, açık kaynak reasoning yarışının dönüm noktalarından biriydi; ancak ömrü kısa sürdü. Nisan 2025'te çıkan **Qwen3** serisi, Qwen ekibi tarafından QwQ'nun resmî halefi olarak konumlandırıldı: Qwen3-32B ve amiral gemisi Qwen3-235B-A22B, tek modelde açılıp kapanabilen "thinking" modu getirerek QwQ'nun her soruda uzun düşünme zorunluluğunu ortadan kaldırdı. Temmuz 2025'te güncellenen Qwen3-235B-A22B-Thinking-2507 ve sonraki Qwen sürümleriyle bayrak tamamen yeni seriye geçti. Bugün yeni bir proje için Qwen ekosisteminden model seçerken mantıklı tercih Qwen3 ailesidir; QwQ ise iki nedenle hâlâ önemli: birincisi, 24 GB VRAM'e sığan kanıtlanmış bir reasoning modeli olarak eski donanımda çalışmaya devam eder; ikincisi, küçük bir dense modelin doğru RL tarifiyle dev MoE modellere yaklaşabildiğini gösteren, DeepSeek-R1 ile birlikte 2025'in açık kaynak reasoning patlamasını tetikleyen tarihsel bir referanstır.

Sık Sorulan Sorular

  • check_circle qwq ne demek, hangi anlamda kullanılır?: İnternet dilinde qwq ağlayan sevimli bir yüz ifadesidir (q'lar yaşlı gözler, w büzülmüş ağız); uwu ve owo ile aynı ailedendir. Yapay zekâda ise QwQ, Alibaba Qwen ekibinin 32B parametreli açık kaynak akıl yürütme modelinin adıdır.
  • check_circle QwQ modeli nedir ve kim geliştirdi?: Alibaba'nın Qwen ekibi geliştirdi. Kasım 2024'te önizleme, 5 Mart 2025'te stabil sürüm çıktı. Cevap vermeden önce uzun düşünce zinciri üreten, Apache 2.0 lisanslı 32 milyar parametreli bir reasoning modelidir.
  • check_circle QwQ ile DeepSeek-R1 arasındaki fark nedir?: İkisi de açık ağırlıklı reasoning modeli. DeepSeek-R1 671B parametreli MoE (37B aktif) ve MIT lisanslı; QwQ-32B ise dense ve yaklaşık 20 kat küçük olmasına rağmen AIME24'te ona neredeyse eşit (79,5'e karşı 79,8) skor alır ve tek tüketici GPU'sunda çalışır.
  • check_circle QwQ yerel olarak nasıl çalıştırılır?: Ollama ile: `ollama run qwq` (~20 GB indirme). Q4 kuantize için 24 GB VRAM'li GPU veya 32 GB+ bellekli Apple Silicon Mac yeterli. Alternatifler: LM Studio, vLLM veya Hugging Face'ten Qwen/QwQ-32B ağırlıklarını indirmek.
  • check_circle QwQ hâlâ kullanılıyor mu, yoksa yerini ne aldı?: Qwen ekibi Nisan 2025'te çıkan Qwen3 serisini QwQ'nun halefi ilan etti; yeni projelerde Qwen3-32B veya Qwen3-235B tercih ediliyor. QwQ indirilebilir durumda ve eski donanımda kanıtlanmış bir seçenek olmayı sürdürüyor.
  • check_circle QwQ Türkçe destekliyor mu?: Tabanı Qwen2.5 çok dilli olduğu için Türkçe anlar ve yanıtlar; ancak RL eğitimi İngilizce-Çince ağırlıklı olduğundan düşünme zinciri Türkçe sorularda İngilizceye kayabilir. Kritik matematik-kod işlerinde İngilizce prompt daha kararlıdır.